ابن قتيبة الدينوري ( مترجم : ناصر طباطبايى )
172
الإمامة والسياسة ( امامت وسياست ، تاريخ خلفاء ) ( فارسى ) ( چاپ ققنوس )
سنت رسول خدا ( ص ) عمل نكردند . موقعى كه اين نامه را دريافت كرديد به ما ملحق شويد . ما به جنگ دشمنان مىرويم . و السلام . خوارج در پاسخ على چنين نوشتند : تو براى خدا خشمگين نشدى بلكه براى خودت خشمگين شدى ، خداوند خائنان را هدايت نمىكند . على وقتى نامهء خوارج را ديد از آنان نا اميد شد ، على بر آن نظر بود كه آنان را رها كند و با سپاهيان خود به سوى معاويه و مردم شام برود . على مردم را اين چنين مورد خطاب خود قرار داد : كسى كه جهاد را رها كند و در كار خدا سستى كند بر لبهء نابودى ايستاده است ، مگر اين كه رحمت خداوند او را دريابد . بندگان خدا ، تقواى الهى را رعايت كنيد . با كسى كه از حد و حدود خدا گذشته است بجنگيد . آنان دين خدا را تحريف كردهاند و آگاه به تأويل كتاب خدا نيستند . در اسلام سابقهاى ندارند . به خدا سوگند اگر با آنان برخورد نكنيد آنان همچون كسرى و قيصر با شما برخورد خواهند كرد . حركت كنيد و خود را براى جنگ آماده سازيد . در پى برادرانتان در بصره فرستادهام آنان نيز به شما ملحق خواهند شد . آنان كه آمدند عازم خواهيم شد . نامهء على به ابن عباس على در نامهاى براى ابن عباس و مردم بصره چنين نوشت : ما بر اين كار اجتماع كردهايم كه به سوى دشمنان خود كه اهل شام هستند برويم . مردم را آماده كن ، تا همراه ما باشند . باش تا به نزد تو آييم . و السلام . سخنان ابن عباس با مردم بصره ابن عباس نامهء على را براى مردم خواند و به آنان فرمان داد تا تحت فرماندهى احنف بن قيس باشند . پس از آن براى مردم بصره چنين خطبه خواند : مردم بصره ، امير المؤمنين ، از من خواسته است تا شما را براى جنگ آماده كنم در حالى كه تنها 1500 نفر در كنار احنف بن قيس گرد آمدهاند . تعداد شما بدون به حساب آوردن زنان و كودكان در حدود شصت هزار نفر است . آگاه باشيد . حركت كنيد . مبادا مردى خود را از اين سفر جنگى كنار بكشد . هر كس كه خود را كنار بكشد او را مجازات مىكنم .